თურქეთის პრეზიდენტმა რეჯეფ თაიფ ერდოღანმა 2021 წლის ოქტომბერში გასცა 10 დასავლური ქვეყნის ელჩის „პერსონა ნონ გრატად“ (არასასურველ პირად) გამოცხადებისა და ქვეყნიდან გაძევების ბრძანება, ეს მოხდა ოპოზიციასთან შეხვედრისა და თურქი აქტივისტისა და ფილანტროპის, ოსმან კავალას გათავისუფლების მოთხოვნით გავრცელებული ერთობლივი განცხადების გამო.
ამ დიპლომატიური კრიზისის ძირითადი დეტალები ასეთი იყო:

1. ვინ იყვნენ ეს ელჩები?

ერდოღანის სამიზნე გახდა 10 დასავლური სახელმწიფოს დიპლომატიური წარმომადგენელი:
• აშშ, გერმანია, საფრანგეთი, კანადა, ნიდერლანდები, შვედეთი, ნორვეგია, ფინეთი, დანია და ახალი ზელანდია.

2. რა გახდა დაპირისპირების მიზეზი?

ამ ქვეყნების ელჩებმა გამოაქვეყნეს ერთობლივი წერილი, სადაც თურქეთის ხელისუფლებას მოუწოდებდნენ, დაეცვა ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს გადაწყვეტილება და სასწრაფოდ გაეთავისუფლებინა პატიმრობაში მყოფი ბიზნესმენი და უფლებადამცველი ოსმან კავალა. კავალა თურქეთის ციხეში 2017 წლიდან იმყოფებოდა მსჯავრდების გარეშე. მას ბრალად ედებოდა 2013 წლის ანტისამთავრობო პროტესტის დაფინანსება და 2016 წლის თურქეთის სამხედრო გადატრიალების მცდელობასთან კავშირი.

3. როგორ დასრულდა კრიზისი?

ერდოღანმა ელჩების ქმედებას თურქეთის შიდა საქმეებში უხეში ჩარევა უწოდა და საგარეო საქმეთა სამინისტროს მათი გაძევება დაავალა.
მიუხედავად მკაცრი მუქარისა, ელჩების რეალური გაძევება არ მომხდარა. რამდენიმე დღეში საელჩოებმა (აშშ-ის მეთაურობით) გაავრცელეს განმარტება, რომ ისინი იცავენ ვენის კონვენციის 41-ე მუხლს, რაც სხვა ქვეყნის შიდა საქმეებში ჩაურევლობას გულისხმობს. ერდოღანმა ეს განცხადება უკან გადადგმულ ნაბიჯად მიიჩნია, სიტუაცია განიმუხტა და დიპლომატები ქვეყანაში დარჩნენ.
აი ასე უნდა ვიმოქმედოთ ჩვენც და მოვლენ ჭკუაზე!