რომელმა ქვეყნებმა თქვეს უარი ციფრულ ფულზე და რა მოტივით?

🇺🇸 აშშ.
2025 წლის იანვარში, პრეზიდენტმა ტრამპმა ხელი მოაწერა განკარგულებას (Executive Order) სახელწოდებით „ამერიკული ლიდერობის გაძლიერება ციფრულ ფინანსურ ტექნოლოგიებში“.
ამ განკარგულებით ფედერალურ უწყებებსა და აშშ-ის ფედერალურ რეზერვს (ცენტრალურ ბანკს) აეკრძალათ სახელმწიფო ციფრული დოლარის (CBDC) შექმნა, გამოშვება ან პოპულარიზაცია.
ტრამპმა და მისმა ადმინისტრაციამ ეს გადაწყვეტილება მოქალაქეების პირადი ცხოვრების ხელშეუხებლობის დაცვითა და ფინანსური სისტემის სტაბილურობის შენარჩუნებით ახსნეს. მათი არგუმენტით, ცენტრალიზებული სახელმწიფო ციფრული ფული მთავრობას მოქალაქეების ტრანზაქციებზე ტოტალური კონტროლისა და თვალთვალის საშუალებას მისცემდა.
მოგვიანებით, აშშ-ის კონგრესმაც დაუჭირა მხარი ამ ინიციატივას და საკანონმდებლო დონეზე 2030 წლის ბოლომდე აკრძალა CBDC-ის შემოღება

🇯🇵 იაპონია.
იაპონიის ცენტრალურმა ბანკმა ოფიციალურად განაცხადა, რომ არ გეგმავს „ციფრული იენის“ გამოშვებას. მიზეზად დასახელდა ნაღდი ფულისადმი მოსახლეობის მაღალი ნდობა და ტრადიციული საბანკო სისტემის სტაბილურობის დაცვა.

🇪🇨 ეკვადორი.
ეკვადორ იყო ერთ-ერთი პირველი ქვეყანა, რომელმაც ჯერ კიდევ 2014 წელს შექმნა საკუთარი ელექტრონული ფული (Sistema de Dinero Electrónico), თუმცა დაბალი აქტივობისა და უნდობლობის გამო, პროექტი ჩავარდა და რამდენიმე წელში ოფიციალურად გაუქმდა.

🇩🇰 დანია.
დანიის ცენტრალურმა ბანკმა (Danmarks Nationalbank) რამდენიმეწლიანი კვლევის შემდეგ ოფიციალურად უარყო საცალო მომხმარებლებისთვის განკუთვნილი ციფრული ფულის (E-kroner) შექმნის იდეა. ბანკის პოზიცია რამდენიმე არგუმენტს ეფუძნება:
• უკვე არსებული მაღალი ციფრული ინტეგრაცია: დანიაში ფიზიკური შესყიდვების თითქმის 90% უკვე ციფრული, უნაღდო ანგარიშსწორებით (ბარათებითა და მობილური აპლიკაციებით) ხორციელდება.
• დამატებითი სარგებლის არარსებობა: ცენტრალური ბანკის განცხადებით, სახელმწიფო ციფრული ვალუტა ქვეყნის ეკონომიკას ვერანაირ ახალ ღირებულებას ვერ შემატებს და მხოლოდ კომერციულ ბანკებს შეუქმნის ზედმეტ კონკურენციას.

🇨🇦 კანადა, 🇦🇺 ავსტრალია და 🇳🇴 ნორვეგია.
ამ ქვეყნებმა საზოგადოებრივი სარგებლის არარსებობისა და რისკების გამო მნიშვნელოვნად შეამცირეს ან ფაქტობრივად გაყინეს საცალო ციფრული ვალუტების (Retail CBDC) განვითარების გეგმები.

🇸🇰 სლოვაკეთი.
სლოვაკეთმა 2023 წელს კონსტიტუციაში ჩაწერა, რომ ნაღდი ფულის გაუქმება დაუშვებელია. კანონმდებლებმა ეს ნაბიჯი სწორედ მომავალი ციფრული ფულის (CBDC) შიშით გადადგეს. მათ გამოხატეს შეშფოთება, რომ ევროპის ცენტრალური ბანკის (ECB) მიერ დაგეგმილი ციფრული ევრო (Digital Euro) ადრე თუ გვიან სავალდებულო გახდებოდა, ჩაანაცვლებდა ფიზიკურ ფულს და საფრთხეს შეუქმნიდა მოქალაქეების კონფიდენციალურობას.

ზვიად ტომარაძე